Aspidelaps lubricus - Płużnica przylądkowa, kobra koralowa

Aspidelaps lubricus - Płużnica przylądkowa, kobra koralowa

Nazwa łacińska: Aspidelaps lubricusNazwa polska: Płużnica przylądkowa, kobra koralowaInne nazwy:...

Cryptelytrops (Trimeresurus) purpureomaculatus - Trwożnica mangrowa

Cryptelytrops (Trimeresurus) purpureomaculatus - Trwożnica mangrowa

Nazwa łacińska: Cryptelytrops (Trimeresurus) purpureomaculatusNazwa polska: Trwożnica...

Chrysopelea ornata - Nadobnik ozdobny

Chrysopelea ornata - Nadobnik ozdobny

Nazwa łacińska: Chrysopelea ornataNazwa polska: Nadobnik ozdobny, wężolot zwyczajnyInne nazwy:...

Lichanura trivirgata - Boa różany

Lichanura trivirgata - Boa różany

Nazwa łacińska: Lichanura trivirgataNazwa polska: Boa różanyInne nazwy: Rosy boa (ang.),...

Crotalus durissus vegrandis - Grzechotnik wenezuelski

Crotalus durissus vegrandis - Grzechotnik wenezuelski

Nazwa łacińska: Crotalus durissus vegrandisNazwa polska: Grzechotnik wenezuelskiInne nazwy:...

NOWE ARTYKUŁY

NOWE POSTY NA FORUM

Bothriechis schlegelii - Żararaka rogata

Nazwa łacińska: Bothriechis schlegelii [Berthold, 1846]
Nazwa polska: Żararaka rogata, Żararaka Schlegela
Inne nazwy: Eyelash viper, eyelash mountain viper, Schlegel's viper, Schlegel's palm viper, eyelash snake, horned palm viper, eyelash pit viper, Schlegel's pit viper, eyelash palm-pitviper. W Kostaryce jak i innych krajach ameryki Łacińskiej znany jako Bocaracá.

Synonimy:
  • Trigonocephalus Schlegelii - Berthold, 1846
  • [Trigonocephalus] Schlegelii - Berthold, 1846
  • Lachesis nitidus - Günther, 1859
  • T[eleuraspis]. Schlegeli - Cope, 1860
  • B[othrops]. Schlegeli - Jan, 1863
  • Bothrops (Teleuraspis) nigroadspersus - Steindachner, 1870
  • Teleuraspis schlegelii - Cope, 1871
  • Teleuraspis nigroadspersus - Cope, 1871
  • Teleuraspis nitida - Cope, 1871
  • Bothrops Schlegelii - Jan & Sordelli, 1875
  • Th[anatos]. Schlegelii - Posada Arango, 1889
  • Thanatos torvus - Posada Arango, 1889
  • Th[anatophis]. Schlegelii - Posada Arango, 1889
  • Thanatophis torvus - Posada Arango, 1889
  • Bothriechis schlegeli - Günther, 1895
  • Lachesis nitida - Günther, 1895
  • Lachesis schlegelii - Boulenger, 1896
  • Thanatophis colgadora - Garcia, 1896
  • Lachesis schlegeli - Boettger, 1898
  • Trimeresurus schlegelii - Mocquard, 1909
  • Bothriechis schlegelii - Cuesta Terron, 1930
  • Bothrops schlegelii supraciliaris - Taylor, 1954
  • [Bothrops schlegelii schlegelii] - Taylor, 1954
  • Bothrops schlegeli supraciliaris - Duellman & Berg, 1962
  • [Bothrops supraciliaris] - Stuart, 1963
  • Bothrops schlegeli - Hoge, 1966
  • Trigonocephalus Schlegelii - Hoge, 1966
  • Bothriechis schlegelii - Campbell & Lamar, 1989

Cechy ogólne:
Mały, jadowity, nadrzewny wąż zamieszkujący w naturze Środkową i Południową Amerykę. Gatunek cechuje się szeroką paletą, zazwyczaj jaskrawych kolorów, jak i łuskami brwiowymi nad okiem. Nazwa gatunkowa pochodzi od niemieckiego ornitologa Hermanna Schlegella. Brak rozpoznanych i opisanych podgatunków.

Stosunkowo niewielki gatunek rzadko przekraczajacy długość 75cm. Samice większe niż samce i masywniej zbudowane. Typowa dla węży nadrzewnych smukła sylwetka. Głowa, jak i u innych Viperidae, trójkątna (uksztatowana w ten sposób przez gruczoły jadowe znajdujące się po bokach głowy) i wyraźnie odzielona od reszty ciała. Oko z pionową źrenicą. Po obu stronach głowy znajdują się jamki termoczułe. Zwyczajowo nazwa tego węża bieże się z charakterystycznych dla tego gatunku zmodyfikowanych łusek nad oczami wyglądających jak rzęsy. Sprawują one funkcję rozmycia sylwetki i zarysu głowy, co w zestawieniu z jego barwą daje dobry kamuflarz do zasadzki, z której B. schlegelii poluje. Występuje w szerokim zakresie kolorów od brązowego, zielonego przez żółty, różowy aż do czerwonego i rózne kombinacje tych kolorów. Często kolor bazowy nakrapiany jest małymi, ciemnymi plamkami.

Występowanie:
Występowanie Bothriechis schlegeliiZakres występowania rozciąga się od południowego Meksyku (północ stanu Chiapas) przez południowo-wschodnie nabrzeża z Atlantykiem i niziny Ameryki Środkowej, Kolumbii i Wenezueli. Również na obrzeżach Oceanu Spokojnego na Kostaryce, jak i nizinach, oraz Panamy, Ekwadoru i Peru. Także las Mesic gdzie różnice wysokości wahają się od niemalże poziomu morza do 2640m npm.

Biotop:
Gatunek zasiedlający, przeważnie niżej położone tereny (lecz nie tylko np las Mesic), wilgotne, tropikalne lasy, gdzie preferuje drzewa
z gęstym listowiem, zazwyczaj w pobliżu stałego źródła wody. 
Jak wszyscy przedstawiciele rodzaju Bothriechis jest wężem nadrzewnym, którego natura obdarzyła niesamowicie chwytnym ogonem który owinięty wokół gałęzi potrafi utrzymać cały cieżar ciała, jak i węża podczas ataku, gdy wyrzuca 80% swojego ciała w powietrze z niezwykłym impetem. Gatunek typowo nokturalny (nocny tryb życia). Zdania co do jego "agresywności" są podzielone jednakże nie waha się kąsać jeśli jest niepokojony.

Poluje z zasadzki doskonale zakamuflowany, wtapiając się w bujne i różnokolorowe otoczenie, czekając na przechodzące w pobliżu gryzonie, płazy, ptaki. Jako jedyny wąż poluje także na przelatujące ptaki, atakując je w ich locie. Potrafi co roku wracać w okresie migracji ptaków w te samo dogodne miejsce, gdzie łowy były pomyślne. Badania wykazały że potrafią uczyć się swojej celności na własnych błędach z czasem doprowadzając precyzję do perfekcji.
Młode osobniki (lecz nie tylko) machają swymi ogonami imitując poruszającego się robaka w celu zachęcenia potencjalnej ofiary do zbliżenia się na taką odległość, z której wąż będzie w stanie ją sięgnąć.

Cechy szczególne: Bothriechis schlegelii - Żararaka rogata
Młode węże zazwyczaj nie przyjmują od razu chętnie gryzoni i próba przestawienia ich na nie wymaga cierpliwości i pracy. Często jedynym przyjmowanym pokarmem są gekony, które w pesymistycznej wersji mogą nadszarpnąć znacznie nasz budżet przeznaczony na utrzymanie węża. Przeważnie podaje się gekony płaczące (które występują w naturalnych siedliskach B. schlegelii) a zaraz po nich na oseski. Nawet jak wąż już przyjmuje oseski to potrafi się "zablokować" i powrócić z powrotem do gekonowej diety. Dobrym urozmaiceniem i zachętą do jedzenia są pisklaki drobnego ptactwa. Nie należy przekarmiać tego gatunku a stanowczy power feeding kończy się zazwyczaj szybką śmiercią węża. Karmione notorycznie gryzoniami (które mają większą zawartość tłuszczu niżich pokarm w naturze) prowadzi do otłuszczenia i w konsekwencji do krótszego życia (którego długość nie jest i tak wygórowana), a nawet szybkiej śmierci.

Decydując się na trzymanie żararaki w terrarium przyszli właściciele często nie zdają sobie sprawy z wielkiego zasięgu ataku (w stosunku do własnych proporcji), jakim dysponuje ten wąż. Mimo panującej opinii o niezbyt wielkim potencjale jadu i umiarkowanym stopniu "agresywności" nie należy nigdy lekceważyć tego węża, jego szybkości i trzymać odpowiedni dystans własnego ciała od osobnika. Nawet niczym niesprowokowana i na pozór spokojna żararaka jest w stanie błyskawicznie ukąsić jeśli cel znajdzie się w jej zasięgu. Jak większość węży nadrzewnych, dobrze trzyma się na haku i wspina po nim ku ręce go trzymającej. Zachowanie jest cechą osobniczą, wąż jest dzikim zwierzęciem którego nigdy się nie oswoi. Długość życia w niewoli - około 15 lat.

Odmiany, podgatunki:
brak

Bothriechis schlegelii w terrarium:
Dla dorosłego osobnika wystarczy terrarium orientacji pionowej o wymiarach 40x40x80cm lub większe. Najmłodsze osobniki z powodzeniem można trzymać w terrarium o wymiarze 20x20x20. Podstawą jest zapewnienie gałęzi itp w górnej partii terrarium, po których wąż będzie mógł się wspinać i miał na czym przesiadywać. Gatunek rzadko schodzi na ziemię. Koniecznie pojemnik z wodą (najlepiej też umiejscowiony w górnych partiach terrarium), z której wąż często i chętnie korzysta. Temperatura około 30 stopni i należy wystrzegać się przekraczania tej granicy, jak i dużych spadków w dół. Gatunek mocno wrażliwy na duże wahania temperatur, przegrzanie jak i wychłodzenie. Analogicznie sytuacja ma się z wilgotnością która powinna się utrzymywać na poziomie 50%, z czasowym wzrostem do 70%. W utrzymaniu właściwego nawilżenia powietrza pomaga znakomicie spryskiwanie ścianek terrarium, z których wąż też niekiedy spija wodę. Można także pryskać bezpośrednio na węża co nawet się zaleca 102 razy w tygodniu. Ważne, by wilgotność gwałtownie się nie zmieniała i nie spadała poniżej pewnego poziomu, bo odbije się to szybko na zdrowiu bądź i życiu gada. Młode osobnik są szczególnie wrażliwe na zbyt wysoką wilgotność i niechętnie piją z miski. Należy je zwilżać, szczególnie głowę gdyż często spijają krople wody z własnego ciała.Kryjówka jest zbędna gdyż wąż większość czasu spędza zwinięty spiralnie na gałęzi. Ważniejszym jest zapewnienie wystroju (liście, całe rośliny) w pobliżu gałęzi itp co samo w sobie stanowi naturalne schronienie dla gatunku.

Pokarm:
Żararaka wyspecjalizowała się przede wszystkim w polowaniu na drobne ptactwo które jest jej podstawą diety. Nie pogardzi także drobnymi gryzoniami, płazami, jaszczurkami jak i gekonami płaczącymi na które polują często małe osobniki z racji ich niewielkich rozmiarów (węża jak i gekona). W naturze gatunek zdobywa pokarm raczej sporadycznie. Okazja do polowania nie zdarza się często, przez co wąż wyspecjalizował swój jad jak i tryb życia by jak najszybciej i efektywnie zdobyć i uśmiercić zdobycz.

Dymorfizm płciowy:
Brak wyraźnych różnic. Wśród dorosłych osobników samice większe i masywniejsze od samców.

Rozmnażanie:
Węże jajożyworodne. Co roku dają miot liczący zazwyczaj 10-12 (bywa i 20) młodych wielkości 15-20cm.
Kopulacje mają zazwyczaj miejsce późną zimą i wczesną wiosną. Podchody jak i kopulacja może trwać nawet kilka godzin. Samiec wyczuwa samice po zapachu feromonów która ta zastawia. Ciąża trwa około sześciu miesięcy. Wydawanie miotu następuje najczęściej w miesiącach sierpień i wrzesień, sporadycznie w październiku. Na czas stymulacji do rozrodu temperaturę można obniżyć do 26 stopni C.

Jad:
Typ aparatu jadowego - Solenoglypha. Młode po urodzeniu mają w pełni wykształcony aparat jadowy o takim samym potencjale jadu jak osobniki dorosłe. Jad hemotoksyczny. Powoduje prawie natychmiastowy paraliż mięśni co ważne z racji na specyfikę pokarmu na który poluje w naturze (ptaki). Jednorazowo wąż jest w stanie wyprodukować 10-20 mg jadu. Mimo stosunkowo słabego jadu i jego niewielkiej ilości ukąszenia w naturze zazwyczaj powodują poważne konsekwencje zdrowotne z racji charakterystyki ich umiejscowienia. Znaczna część ukąszeń obejmuje okolice szyi i twarzy z powodu wysokości na jakiej przeważnie przebywają te węże. Ukąszenie powoduje w ogromnej większości paraliż (w tym dróg oddechowych), opuchliznę, biegunkę, natychmiastowy ból rozchodzący się z czasem na większe połacie ciała, zaniki krążenia w miejscu ukąszenia, pęcherze,sporadycznie martwice tkanki. W ekstremalnych przypadkach może dojść do niewydolności nerek i układu krążenia krwi. Zawarte w jadzie myotoksyny powodują śmierć myszy przy iniekcji dożylnej na poziomie -LD50 2.5 mg/g.

LD50 - Lethal Dose
Intravenous LD-50s - 1.6 mg/kg
Sub-cutaneous LD-50s - 33.2 mg/kg

Surowica (poliwalentna) produkowana jest w Instituto Clodomiro in Costa Rica.

Uwagi:
Ze względu na swoje atrakcyjne ubarwienie gatunek był masowo odławiany ze środowiska naturalnego. W dzisiejszych czasach nadal takie przypadki istnieją choć na szczęście na niewielką skalę w porównaniu do boomu jaki nastąpił kiedyś na ten gatunek. Eksponowany i chętnie brany pod opiekę na całym świecie w zoo, przeróżnych ogrodach i prywatnych hodowlach.

Status ochrony - gatunek nie figuruje na The IUCN Red List of Threatened Species (Version 2011.1.).

Opracowane na podstawie:
-www.kingsnake.com
-www.reptilechannel.com
-Campbell, Jonathan A. and Lamar, William W. 1989. The Venomous Reptiles of Latin America.
-Natural history and conservation of the Eyelash PalmPitviper (Bothriechis schlegelii) in Western Panama - Geoffrey Gordon Sorell
-doświadczenia własne

Opracował: Michał Lewczuk

ANKIETA

Połozowate (Colubridae) - 25%
Dusiciele (Boidae) - 25%
Zdradnicowate (Elapidae) - 12.5%
Żmijowate (Viperidae) - 37.5%